Jak zrobić idealną matchę w domu i nie wypić "bagna"? (Kompletny poradnik)

Zdarzyło Ci się kiedyś zamówić matchę w modnej herbaciarni, zakochać się w tym smaku, a potem kupić paczkę do domu i… przeżyć rozczarowanie? Zamiast kremowego, umami napoju wyszła Ci gorzka zupa z grudkami, która bardziej przypominała wodę z wodorostami niż japoński eliksir zdrowia.

Spokojnie, to nie Twoja wina (zazwyczaj). To wina braku wiedzy albo słabego sprzętu.

Matcha to kapryśna zawodniczka. Nie wystarczy wsypać proszku do kubka i zamieszać łyżeczką. To znaczy – można, ale to trochę tak, jakby próbować kroić chleb łyżką. Da się, ale efekt będzie opłakany.

Dziś przejdziemy przez to razem. Pokażę Ci, jak zrobić matchę tak, żeby smakowała jak złoto, czego do tego potrzebujesz i jak nie dać się nabić w butelkę przy kupowaniu samej herbaty.

Po pierwsze: Dlaczego zwykła łyżeczka nie zadziała?

Zacznijmy od technikalii. Matcha to nie jest rozpuszczalna herbatka. To sproszkowane na pył liście tencha. One się w wodzie nie rozpuszczają – one tworzą zawiesinę.

Jeśli użyjesz zwykłej, metalowej łyżeczki, proszek zbije się w małe, irytujące grudki, które pękają w ustach, uwalniając gorzki smak surowego liścia. Fuj.

Tutaj na scenę wchodzi Chasen. To ta fikuśna, bambusowa miotełka, która wygląda trochę jak pędzel do golenia, a trochę jak dzieło sztuki. Jej zadanie jest proste: rozbić proszek w wodzie tak perfekcyjnie, żeby powstała gładka, jednolita pianka. Ta pianka (trochę jak crema na espresso) zmienia teksturę napoju na aksamitną i łagodzi smak herbaty. Bez miotełki nie ma prawdziwej matchy. Kropka.

Niezbędnik domowego mistrza ceremonii

Nie musisz od razu przebierać się w kimono i parzyć herbaty przez 4 godziny w milczeniu. Ale żeby zrobić to dobrze w swojej kuchni, potrzebujesz kilku gratów.

Oto Twoja lista zakupów:

-Chasen (Miotełka bambusowa): Jak już ustaliliśmy – absolutna podstawa. Im więcej "wąsów" ma miotełka, tym łatwiej uzyskasz piankę (standard to 80-100 wąsów).

-Chawan (Czarka): To po prostu miseczka. Możesz użyć zwykłej miseczki, byle miała w miarę płaskie dno. W wąskim kubku nie będziesz mieć miejsca na machanie miotełką.

-Chashaku (Bambusowa łyżeczka): Wygląda jak wygięta narta. Służy do precyzyjnego odmierzania porcji matchy.

-Sitko: Tak, zwykłe małe sitko kuchenne. Przesianie matchy przed zalaniem to "game changer" w walce z grudkami.

Dobra wiadomość jest taka, że nie musisz szukać tych rzeczy po całym internecie. Jeśli cenisz sobie wygodę, rzuć okiem na zestawy do matchy, które mam u siebie w sklepie. Wrzuciłem tam wszystko, co potrzebne na start, żebyś nie musiał(a) kompletować sprzętu na raty.

Jak rozpoznać, czy Twoja matcha jest dobrej jakości?

Zanim zaczniesz machać miotełką, sprawdź, co w ogóle sypiesz do czarki. Rynek jest zalany słabą matchą, która nadaje się co najwyżej do pieczenia ciasta (tzw. culinary grade), a ludzie próbują ją pić.

Oto szybki test jakości:

-Kolor: To najważniejszy wyznacznik. Dobra matcha jest neonowo zielona, wręcz elektryzująca. Jeśli proszek jest bury, żółtawy albo przypomina wyblakłą trawę – to znak, że liście są stare, słabej jakości lub pochodzą z dolnych partii krzewu. Taka herbata będzie gorzka.

-Zapach: Powinien być świeży, trawiasty, lekko morski, może nawet z nutą słodyczy. Jeśli czujesz siano albo kurz – odpuść.

-Pochodzenie: Prawdziwa matcha pochodzi z Japonii (najczęściej regiony Uji lub Nishio). Chińskie podróbki często nie mają tego samego smaku umami i restrykcyjnych norm produkcji.

U nas w sklepie nie ma lipy – selekcjonuję herbaty tak, żeby nie było wstydu przed gośćmi. Jeśli szukasz pewniaka, sprawdź naszą matchę.

Instrukcja obsługi: Robimy matchę krok po kroku

Masz już sprzęt, masz dobrą herbatę. Czas na magię.

Krok 1: Rozgrzewka

Wlej do czarki (chawan) trochę gorącej wody i zamocz w niej miotełkę (chasen) na kilka sekund. To ma dwa cele: ogrzewa naczynie i – co ważniejsze – sprawia, że bambusowe wąsy miotełki stają się elastyczne i nie połamią się podczas ubijania. Wylej wodę i wytrzyj czarkę do sucha.

Krok 2: Przesiewanie (Nie pomijaj tego!)

Używając bambusowej łyżeczki (chashaku), odmierz dwie porcje matchy (ok. 1,5 - 2g) i przesiej je przez sitko bezpośrednio do czarki. To rozbija te wredne, zbite grudki proszku, które powstały w opakowaniu.

Krok 3: Zalewanie (Uwaga na temperaturę!)

To tutaj większość ludzi popełnia błąd. Nigdy, przenigdy nie zalewaj matchy wrzątkiem! Woda o temperaturze 100°C sprawi, że matcha stanie się nieznośnie gorzka i straci większość swoich właściwości zdrowotnych. Celuj w temperaturę 70-80°C. Jeśli nie masz czajnika z termometrem, po zagotowaniu wody otwórz klapkę czajnika i odczekaj około 5-7 minut. Wlej ok. 70-80 ml wody do czarki.

Krok 4: Taniec z miotełką (The Whisking)

Teraz najważniejsze. Chwyć chasen i zacznij ubijać. Nie rób kółeczek jak przy mieszaniu herbaty łyżeczką! Wykonuj szybkie ruchy nadgarstkiem w kształcie litery "M" lub "W". Rób to energicznie przez około 15-20 sekund. Twoim celem jest wprowadzenie powietrza do napoju. Kiedy na powierzchni pojawi się gęsta, zielona pianka (jak na cappuccino), zwolnij ruchy, by rozbić większe bąbelki, i delikatnie wyjmij miotełkę.

Krok 5: Delektowanie się

Gotowe. Pij od razu. Matcha nie lubi czekać, bo proszek z czasem opadnie na dno.

Czy to naprawdę takie trudne?

Brzmi jak dużo roboty, ale po trzecim razie wchodzi to w krew i cała operacja zajmuje mniej niż zrobienie kawy z ekspresu kolbowego. Ten rytuał ma w sobie coś uspokajającego. To moment dla Ciebie.

Pamiętaj, dobra matcha to taka, która smakuje Tobie. Jeśli na początku smak wydaje Ci się zbyt intensywny – dodaj więcej wody (to styl usucha). Jeśli wolisz gęstą "pastę" (styl koicha) – daj mniej wody.

A jeśli po przeczytaniu tego artykułu stwierdziłeś, że brakuje Ci porządnego chasenu albo chcesz spróbować herbaty, która rzeczywiście jest zielona, a nie buro-szara – wiesz, gdzie szukać. Zajrzyj do zakładki z akcesoriami, skompletuj swój zestaw i ciesz się Japonią we własnej kuchni.

 

Na zdrowie! (A właściwie: Kanpai!)